Το βελονάκι είναι μια δημιουργική και ευχάριστη ασχολία που σου επιτρέπει να φτιάξεις όμορφα αντικείμενα με λίγα μόνο υλικά. Με ένα βελονάκι και ένα κουβάρι νήμα μπορείς να δημιουργήσεις σουβέρ, τσάντες, κασκόλ, κουβέρτες, διακοσμητικά, λουλούδια και μικρά amigurumi.

Στην αρχή, οι διαφορετικοί πόντοι και οι κινήσεις μπορεί να φαίνονται δύσκολοι. Στην πραγματικότητα, όμως, το βελονάκι βασίζεται σε λίγες απλές τεχνικές. Μόλις μάθεις πώς κρατάμε το νήμα, πώς δημιουργούμε αλυσίδα και πώς πλέκουμε τους βασικούς πόντους, μπορείς να ξεκινήσεις το πρώτο σου project.

Σε αυτόν τον οδηγό θα δούμε με απλό τρόπο όλα όσα χρειάζεται ένας αρχάριος για να ξεκινήσει.

Γιατί να μάθεις βελονάκι;

Το βελονάκι είναι μια ασχολία που συνδυάζει δημιουργικότητα, χαλάρωση και πρακτικότητα. Σου δίνει τη δυνατότητα να δημιουργείς αντικείμενα με τα χέρια σου, επιλέγοντας τα χρώματα, τα νήματα και το σχέδιο που σου αρέσει.

Ένα ακόμα πλεονέκτημα είναι ότι δεν χρειάζεσαι ακριβό εξοπλισμό. Για το πρώτο σου project αρκούν:

• ένα βελονάκι,
• ένα κουβάρι νήμα,
• ένα μικρό ψαλίδι,
• μια βελόνα για να κρύψεις τις άκρες.

Το βελονάκι μεταφέρεται εύκολα και μπορείς να πλέκεις στο σπίτι, στις διακοπές ή κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού.

Ποια εργαλεία χρειάζεσαι;

Για να ξεκινήσεις δεν χρειάζεται να αγοράσεις ολόκληρο σετ. Είναι καλύτερο να επιλέξεις λίγα και σωστά εργαλεία.

Βελονάκι

Το βελονάκι είναι το βασικό εργαλείο. Κυκλοφορεί σε διαφορετικά μεγέθη και υλικά, όπως:

• αλουμίνιο,
• ατσάλι,
• πλαστικό,
• ξύλο,
• μπαμπού,
• εργονομικό βελονάκι με μαλακή λαβή.

Για αρχάριους, μια πολύ καλή επιλογή είναι ένα εργονομικό βελονάκι 4 ή 5 mm. Έχει αρκετά μεγάλο μέγεθος ώστε να βλέπεις καθαρά τους πόντους και προσφέρει καλύτερο κράτημα.

Τα πολύ λεπτά βελονάκια μπορεί να δυσκολέψουν έναν αρχάριο, ενώ τα πολύ μεγάλα χρησιμοποιούνται κυρίως με χοντρά νήματα.

Νήμα

Για το πρώτο σου project επίλεξε νήμα:

• μεσαίου πάχους,
• μονόχρωμο,
• σε ανοιχτή απόχρωση,
• χωρίς πολύ χνούδι ή ιδιαίτερη υφή.

Ένα βαμβακερό ή ακρυλικό νήμα είναι καλή επιλογή για εξάσκηση. Τα ανοιχτά χρώματα, όπως μπεζ, ροζ, γαλάζιο, λιλά ή εκρού, σε βοηθούν να ξεχωρίζεις καλύτερα κάθε πόντο.

Απόφυγε στην αρχή τα πολύ σκούρα νήματα, επειδή οι πόντοι δεν φαίνονται εύκολα.

Ψαλίδι

Ένα μικρό και κοφτερό ψαλίδι είναι αρκετό για να κόβεις το νήμα όταν ολοκληρώνεις το πλεκτό σου.

Βελόνα ραψίματος για νήματα

Η βελόνα για νήματα έχει μεγάλο άνοιγμα και συνήθως στρογγυλεμένη μύτη. Τη χρησιμοποιούμε για:

• να κρύψουμε τις άκρες του νήματος,
• να ενώσουμε διαφορετικά κομμάτια,
• να ράψουμε λεπτομέρειες.

Μαρκαδόροι πόντων

Οι μαρκαδόροι πόντων σε βοηθούν να σημειώνεις:

• την αρχή ενός γύρου,
• το τέλος μιας σειράς,
• το σημείο μιας αύξησης ή μείωσης,
• έναν συγκεκριμένο πόντο του πατρόν.

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι στα amigurumi και στα κυκλικά projects.

Μεζούρα

Η μεζούρα είναι απαραίτητη όταν θέλεις το πλεκτό να έχει συγκεκριμένες διαστάσεις, όπως σε τσάντες, ρούχα, κουβέρτες ή κασκόλ.

Πώς επιλέγουμε το σωστό βελονάκι για το νήμα;

Στην ετικέτα του νήματος αναγράφεται συνήθως το προτεινόμενο μέγεθος βελονακίου.

Για παράδειγμα, μπορεί να γράφει:

Crochet hook: 4–5 mm

Αυτό σημαίνει ότι το συγκεκριμένο νήμα μπορεί να δουλευτεί με βελονάκι από 4 έως 5 mm.

Με μικρότερο βελονάκι το πλεκτό γίνεται πιο σφιχτό και συμπαγές. Με μεγαλύτερο βελονάκι γίνεται πιο χαλαρό και αέρινο.

Για αρχή, είναι καλύτερο να ακολουθήσεις την πρόταση της ετικέτας.

Πώς κρατάμε το βελονάκι;

Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι κρατήματος:

Κράτημα σαν μολύβι

Κρατάς το βελονάκι όπως κρατάς ένα μολύβι. Αυτός ο τρόπος προσφέρει καλό έλεγχο στις μικρές κινήσεις.

Κράτημα σαν μαχαίρι

Κρατάς το βελονάκι από πάνω, όπως θα κρατούσες ένα μαχαίρι. Αρκετοί θεωρούν αυτό το κράτημα πιο ξεκούραστο.

Δεν υπάρχει ένας σωστός τρόπος για όλους. Δοκίμασε και τους δύο και επίλεξε αυτόν που σου φαίνεται πιο φυσικός.

Το σημαντικό είναι να κρατάς το βελονάκι χαλαρά και να μην πιέζεις υπερβολικά τα δάχτυλά σου.

Οι βασικές πλέξεις που πρέπει να μάθεις

Δεν χρειάζεται να μάθεις πολλές τεχνικές μαζί. Ξεκίνα σταδιακά με τις παρακάτω βασικές πλέξεις.

Αρχική θηλιά

Η αρχική θηλιά είναι η πρώτη θηλιά που τοποθετούμε πάνω στο βελονάκι. Από αυτή ξεκινά η αλυσίδα και σχεδόν κάθε project.

Αλυσίδα — Chain — ch

Η αλυσίδα είναι η βάση πολλών πλεκτών. Δημιουργείται περνώντας το νήμα πάνω από το βελονάκι και τραβώντας το μέσα από τη θηλιά.

Στα αγγλικά πατρόν αναφέρεται ως:

ch = chain

Βουβό γαϊτανάκι — Slip stitch — sl st

Το βουβό γαϊτανάκι χρησιμοποιείται για:

• ένωση γύρων,
• μετακίνηση μέσα στο πλεκτό,
• κλείσιμο,
• δημιουργία χαμηλής ραφής.

Η αγγλική συντομογραφία είναι:

sl st = slip stitch

Άριχτο γαϊτανάκι — Single crochet — sc

Το άριχτο γαϊτανάκι είναι μια από τις πιο εύκολες και σταθερές πλέξεις. Δημιουργεί συμπαγές πλεκτό και χρησιμοποιείται πολύ σε:

• amigurumi,
• τσάντες,
• σουβέρ,
• θήκες,
• διακοσμητικά.

Στα αμερικανικά πατρόν:

sc = single crochet

Μισό ποδαράκι — Half double crochet — hdc

Το μισό ποδαράκι είναι λίγο πιο ψηλό από το άριχτο γαϊτανάκι. Δημιουργεί απαλή υφή και το πλεκτό προχωρά πιο γρήγορα.

hdc = half double crochet

Ποδαράκι — Double crochet — dc

Το ποδαράκι είναι ψηλότερη πλέξη και δημιουργεί πιο ανοιχτό αποτέλεσμα. Χρησιμοποιείται σε κουβέρτες, granny squares, ρούχα και τσάντες.

dc = double crochet στα αμερικανικά πατρόν.

Προσοχή στους US και UK όρους

Τα αγγλικά πατρόν μπορεί να χρησιμοποιούν αμερικανική ή βρετανική ορολογία.

Για παράδειγμα:

Πριν ξεκινήσεις ένα αγγλικό πατρόν, έλεγξε πάντα αν αναφέρει US terms ή UK terms. Διαφορετικά μπορεί να χρησιμοποιήσεις λάθος πλέξη.

Πώς ξεκινάμε το πρώτο μας δείγμα;

Ένα απλό τετράγωνο δείγμα είναι ο καλύτερος τρόπος για να εξασκηθείς.

Απλό δείγμα με άριχτο γαϊτανάκι

1. Κάνε μια αρχική θηλιά.
2. Δημιούργησε 16 αλυσίδες.
3. Βάλε το βελονάκι στη δεύτερη αλυσίδα από το βελονάκι.
4. Κάνε ένα άριχτο γαϊτανάκι.
5. Συνέχισε με ένα άριχτο σε κάθε αλυσίδα.
6. Στο τέλος κάνε μία αλυσίδα.
7. Γύρισε το πλεκτό.
8. Πλέξε ξανά ένα άριχτο σε κάθε πόντο.
9. Συνέχισε μέχρι να δημιουργηθεί ένα μικρό τετράγωνο.

Στην αρχή μπορεί οι άκρες να μην είναι απολύτως ίσιες. Αυτό είναι φυσιολογικό. Με την εξάσκηση θα μάθεις να εντοπίζεις τον πρώτο και τον τελευταίο πόντο κάθε σειράς.

Ποιο είναι το καλύτερο πρώτο project;

Το πρώτο project πρέπει να είναι μικρό, απλό και να ολοκληρώνεται σχετικά γρήγορα.

Καλές επιλογές είναι:

• τετράγωνο σουβέρ,
• μικρό πανάκι,
• θήκη για κούπα,
• απλή κορδέλα,
• μικρό κασκόλ,
• θήκη για κινητό,
• απλό granny square.

Ένα μικρό σουβέρ με άριχτο γαϊτανάκι είναι ιδανικό, επειδή σου επιτρέπει να εξασκηθείς στην αλυσίδα, στους πόντους, στις σειρές και στο τελείωμα του νήματος.

Τα πιο συχνά λάθη των αρχάριων

Πλέκεις πολύ σφιχτά

Όταν τραβάς υπερβολικά το νήμα, δυσκολεύεσαι να περάσεις το βελονάκι μέσα από τους πόντους.

Προσπάθησε να κρατάς τα χέρια χαλαρά και να αφήνεις τις θηλιές να κινούνται εύκολα πάνω στο βελονάκι.

Χάνεις τον πρώτο ή τον τελευταίο πόντο

Αυτό μπορεί να κάνει το πλεκτό να στενεύει ή να φαρδαίνει. Μέτρα τους πόντους στο τέλος κάθε σειράς και χρησιμοποίησε μαρκαδόρο στον πρώτο πόντο.

Δεν χρησιμοποιείς το σωστό μέγεθος βελονακίου

Ένα πολύ μικρό ή πολύ μεγάλο βελονάκι μπορεί να αλλάξει την εμφάνιση και τις διαστάσεις του project. Έλεγχε πάντα την ετικέτα του νήματος.

Δεν μετράς τους πόντους

Το συχνό μέτρημα σε βοηθά να εντοπίζεις ένα λάθος πριν προχωρήσεις πολλές σειρές.

Ξεκινάς με δύσκολο project

Ένα περίπλοκο ρούχο ή ένα amigurumi με πολλά κομμάτια μπορεί να γίνει κουραστικό για έναν αρχάριο. Ξεκίνα με κάτι απλό και προχώρησε σταδιακά.

Πώς τελειώνουμε ένα πλεκτό;

Όταν ολοκληρώσεις το project:

1. Κόψε το νήμα αφήνοντας μια μικρή άκρη.
2. Τράβηξε την άκρη μέσα από την τελευταία θηλιά.
3. Σφίξε απαλά.
4. Πέρασε την άκρη στη βελόνα ραψίματος.
5. Κρύψε το νήμα μέσα στους κοντινούς πόντους.

Μην κόψεις την άκρη ακριβώς δίπλα στον τελευταίο πόντο, γιατί το πλεκτό μπορεί να αρχίσει να ξηλώνεται.

Χρήσιμες συμβουλές για πιο εύκολο ξεκίνημα

Δούλεψε σε χώρο με καλό φωτισμό και επίλεξε ανοιχτόχρωμο νήμα. Παρατήρησε προσεκτικά το σχήμα κάθε πόντου και μην προσπαθείς να πλέξεις γρήγορα.

Κάνε μικρά διαλείμματα, ειδικά αν νιώθεις ένταση στα χέρια ή στους ώμους. Το βελονάκι πρέπει να είναι μια ευχάριστη διαδικασία και όχι αγώνας ταχύτητας.

Κράτησε το πρώτο σου δείγμα, ακόμα κι αν έχει λάθη. Μετά από λίγο καιρό θα μπορείς να συγκρίνεις την πρόοδό σου.

Συμπέρασμα

Το βελονάκι είναι μια δημιουργική τέχνη που μπορεί να μάθει ο καθένας. Δεν χρειάζεσαι πολλά εργαλεία ούτε προηγούμενη εμπειρία. Με ένα εργονομικό βελονάκι, ένα κατάλληλο νήμα και λίγη υπομονή μπορείς να δημιουργήσεις το πρώτο σου χειροποίητο project.

Ξεκίνα με την αρχική θηλιά, μάθε την αλυσίδα και το άριχτο γαϊτανάκι και εξασκήσου πάνω σε ένα μικρό τετράγωνο δείγμα. Μην ανησυχείς αν οι πρώτοι πόντοι δεν είναι ομοιόμορφοι. Κάθε σειρά θα γίνεται καλύτερη από την προηγούμενη.

Το σημαντικότερο είναι να απολαμβάνεις τη διαδικασία και να δίνεις χρόνο στα χέρια σου να μάθουν τις κινήσεις.